[updated 14-07-2026]
Je voelt je een bedrieger omdat je al jaren een rol speelt die jij niet bent. En dat gevoel verdwijnt niet door harder je best te doen in die rol. Het wordt minder als jij kapt met jezelf in een malletje te stoppen die je niet bent. Of ooit wás.
Je werkt voor de derde keer in één maand aan je “over mij”-pagina. Het is niet dat de tekst onjuist is. Maar je bent bang dat iemand doorkrijgt dat je ‘maar wat doet’. Je vreest dat wanneer mensen doorkrijgen dat je helemaal geen papiertje hebt, je verbannen wordt naar de maan. Dus zoek je een cursus van twee jaar terug erbij. Een certificaat. Iets officieels dat moet bewijzen dat je hier mag staan. Terwijl je in je atelier feilloos voelt wanneer je werk wel of niet klopt. Zonder diploma, geen enkele twijfel.
Waarom voel ik me een bedrieger, ook als er bewijs is dat mijn werk goed is?
Bewijs zoals een tevreden klant of een goede review verandert niets, daarmee gaat dat knagende gevoel niet weg. Dit gevoel gaat niet over prestaties. Het gaat over een rol die je hebt aangeleerd. En dat zet je niet zomaar ‘uit’ door te zeggen: ‘Vanaf nu ga ik wél geloven in mijzelf’. Dit idee over jezelf zit verankerd in je onderbewustzijn.
Je krijgt een berichtje van een klant die blij is met wat je maakte. Nadat je ’t las voel je eventjes die spark, en denkt dan meteen: ‘Dit is gewoon geluk, ze heeft vast weinig te vergelijken, ze is gewoon aardig’. Je verplaatst het bewijs naar de categorie ’toeval’, nog voordat je het toe durft te laten. Dat is geen bescheidenheid. Dat is een systeem dat al bewijs onschadelijk maakt, nog voordat het bij je hart kan komen.
‘Iets’ in jou probeert je te beschermen tegen teleurstelling of afwijzing.
Is impostersyndroom hetzelfde als faalangst?
Nee. Faalangst gaat over een uitkomst die nog moet komen, de angst dat iets misgaat. Impostersyndroom gaat over een uitkomst die er al ligt, en die je toch niet gelooft.
Je hebt de opdracht al binnen. De klant heeft al betaald. Heeft je hartelijk bedankt voor het prachtige werk. En soms zelfs aanbevolen bij een ander. Er is niets meer om bang voor te zijn, als we het platslaan met ons hoofd. En toch zit je te wachten op het moment dat iemand zegt: dit klopt niet, jij hoort hier niet, wat een prutswerk. Dat is geen angst voor wat mogelijk gaat komen, zoals met faalangst. Dit is wantrouwen richting iets dat al gebeurd is. Je kunt gewoon niet geloven dat het ‘zo simpel’ kan zijn. Dat je geld kunt verdienen met iets wat voor jou zo natuurlijk komt.
Waarom helpen tips als “wees lief voor jezelf” niet tegen dat bedriegersgevoel?
Zulke tips behandelen het gevoel als een tekort aan zelfvertrouwen dat je moet oppoetsen. Daarnaast is dit een hoofdelijke ‘oplossing’. Dat je alleen maar anders hoeft te denken, om van dit rotgevoel af te komen. Een duurzame oplossing zit op dezelfde plek als waar het probleem vandaan komt: je gevoel.
Een knagend gevoel in je buik, wanneer je die review leest, is een signaal vanuit je lijf. Omdat we dit onprettig vinden, gaan we ervan weg. Terwijl er juist heel veel informatie zit áchter verscholen zit. Juist door het te doorvoelen, er even bij te zijn, kun je ontdekken welke boodschap erin verscholen zit.
‘Wees lief voor jezelf’, slaat de boel plat. Terwijl: ‘luister naar dat gevoel’, voor verdieping in jezelf zorgt.
Dat luisteren stopt niet bij dit ene gevoel. Het zit ook in je werk pas delen als het “goed genoeg” voelt, of vragen wat je waar bent. Steeds dezelfde beweging: wegblijven bij het gevoel, in plaats van ernaartoe vanuit nieuwsgierigheid.
Veelgestelde vragen
Impostersyndroom is het aanhoudende gevoel dat je succes niet echt aan jezelf te danken hebt, ondanks aanwijsbaar bewijs van het tegendeel. Je verklaart resultaten liever door geluk, timing of de goedheid van de ander dan door je eigen kunnen. De term komt niet uit de coachwereld: psychologen Clance en Imes ontdekten het in 1978 juist bij hoogpresterende vrouwen, die hun eigen succes wegredeneerden ondanks overduidelijk bewijs.
Meestal is de oorzaak niet perfectionisme op zich, maar een vroeg aangeleerd patroon. Als volwassen ondernemer speel je onbewust nog een rol die toen veilig voelde, en precies dat verschil tussen rol en jezelf voedt het bedriegersgevoel. Veel vrouwelijke ondernemers zijn bang dat ze geen ‘echte’ ondernemer zijn, terwijl de uitdaging vaak in de persoonlijkheid zit.
Je herkent het aan het patroon, niet aan één moment: een compliment dat je meteen wegredeneert, een prijs die je verlaagt voordat iemand erom vraagt, een aanbod dat je uitstelt tot het “professioneler” klinkt. Steeds is de beweging hetzelfde, bewijs afzwakken voordat je het echt kunt voelen. Want dan kan het waar zijn, en ‘iets’ in jou geloofd dat niet.
Nee, groei alleen lost het niet op. Meer klanten en meer omzet geven simpelweg meer bewijs dat wéér weggeredeneerd kan worden. Zonder dat je het onderliggende (persoonlijke) patroon aanpakt, groeit het bedrijf terwijl het bedriegersgevoel gewoon meegroeit.
What next?
Waarschijnlijk denk je niet eens na over of dit vervelende gevoel wel klopt. Je bent drukker met het verbergen ervan. Het klinkt zo redelijk dat je het nooit hardop hebt bevraagd.
Tijdens de 1:1-coachingdag duiken we samen onder die oppervlakte, naar waar dat zinnetje vandaan komt, en waarom het zich zo hardnekkig aan je vastklampt. Lees hier hoe die dag eruitziet.
