Perfectionisme houdt veel vrouwelijke ondernemers klein. De angst om te falen, beoordeeld te worden of niet ‘goed genoeg’ te zijn, zorgt ervoor dat veel vrouwen blijven wachten tot alles perfect is. Maar wat als dat wachten je juist tegenhoudt?
[br]In deze blog neem ik je mee in mijn eigen worsteling met perfectionisme, waarom vooral vrouwen hiermee stoeien én waarom het loslaten van perfectie je onderneming veel verder brengt.
Door: Margriet Meijer
Datum: 29 januari 2025
Ik neem je mee terug in de tijd. Het is 2013. Ik zit achter de naaimachine in mijn voormalige slaapkamer in Amsterdam. Mijn hobby is inmiddels compleet uit de hand gelopen. Dit is de vijfde collega die een tas wil, en ik ben er bijna klaar mee. En dan, in een moment van vermoeidheid, dwalen mijn gedachten af—net als het stiksel. KAK! Ik heb een leuk bedrag gevraagd voor deze tas. Dus hij moet perfect zijn.
[br] Precies dát is het probleem: zodra je ergens geld voor vraagt, duikt die stem op:
[br]”Dan moet het wel perfect zijn. Dan moet ík perfect zijn.”
[br]Herkenbaar? Lees dan verder.
Have no fear of perfection. You’ll never reach it
Ik zie het meteen, als ik workshops tassen maken geef voor mijn bedrijf Monsak. De perfectionisten.
[br]
[br]Deze vrouwen zeg ik nét iets vaker dat ze hun verwachtingen mogen loslaten. Dat ze compassie voor zichzelf mogen hebben. En dat ’t imperfecte stiksel hun tas juist uniek maakt. 😉
[br]En dan komt het gesprek. “Ja, maar ik ben nu eenmaal een perfectionist.” Of erger nog: “Mijn kinderen zijn ook zo, alles moet spik en span.”
[br]Mijn hart knijpt ineen. Want ik vind perfectionisme géén talent. Het is een valkuil.
Perfectionisme is geen standaard eigenschap die je ‘hebt’ of niet. Het is een manier om jezelf te beschermen tegen kritiek, afwijzing of mislukking.
[br]Dit tettert je inner criticus dan in je oren:
[br] “Als ik het niet perfect doe, zien anderen dat ik niet goed genoeg ben.”
“Ik moet alles onder controle hebben, anders gaat het mis.”
“Fouten maken betekent dat ik zwak en incompetent ben.”
[br]Het probleem is: perfectie bestaat niet. En hoe langer je probeert iets foutloos te doen, hoe minder je in beweging komt. Terwijl juist doen en fouten maken je vooruit helpen.
[br]Toen ik het stiksel van Babette’s tas verpestte, voelde ik me eerst ellendig. Maar toen trok ik m’n schouders op, haalde het stiksel uit en loste het op. Achteraf gaf dat me juist een positief gevoel: ik had een probleem gefikst en alsnog een mooie tas afgeleverd.
[br]Dat was een belangrijk inzicht: de kracht zit niet in het voorkomen van fouten, maar in het oplossen ervan.
Zit je met ’n uitdaging in je bedrijf en durf je geen knoop door te hakken?
[br] Deze oefening brengt je in 10 min terug naar je beste raadgever: jijzelf!
[br] Doe ‘m. Kom terug in balans. En je durft weer te vertrouwen op je eigen onderbuik, zonder je te laten beïnvloeden door je omgeving.
Zit je met ’n uitdaging in je bedrijf en durf je geen knoop door te hakken?
[br] Deze oefening brengt je in 10 min terug naar je beste raadgever: jijzelf!
[br] Doe ‘m. Kom terug in balans. En je durft weer te vertrouwen op je eigen onderbuik, zonder je te laten beïnvloeden door je omgeving.
Perfectionisme komt niet uit het niets. Het is aangeleerd. Wat we zien, horen en meemaken, bepaalt hoe we naar onszelf en de wereld kijken. Vrouwen groeien op met onbewuste overtuigingen over hoe ze zich ‘horen’ te gedragen.
[br]Dit zijn een paar redenen waarom vrouwen extra gevoelig zijn voor perfectie:
Van jongs af aan krijgen vrouwen tegenstrijdige boodschappen:
[br]“Je kunt succesvol zijn, maar wees niet te assertief.”
“Zorg goed voor jezelf, maar stel anderen altijd voorop.”
[br]Dit leidt tot een constante druk om aan alle kanten perfect te presteren. Als je het links goed probeert te doen, laat je rechts wat liggen. En andersom.
Vrouwen worden vaak strenger beoordeeld dan mannen. Door zichzelf én door anderen. Dit maakt het moeilijk om risico’s te nemen of fouten te maken, omdat je niet door de mand wilt vallen.
[br]”Wat zullen anderen wel niet denken?”
“Als ik faal, bewijst dat dat ik niet geschikt ben.”
Van schrijfster Louise Hay leerde ik dat er familieovertuigingen bestaan. Zinnetjes die je je ouders constant hoort zeggen en jij automatisch als waarheid aan hebt genomen. Zoals: wat zullen de buren wel niet denken. Ga eens na welke dat bij jou kunnen zijn, zodat je er los van kunt komen. Je bént namelijk niet die zinnetjes, je kreeg ze onvrijwillig mee in je opvoeding.
Veel vrouwen worden opgevoed met het idee dat ze lief, zorgzaam en behulpzaam moeten zijn. Dat zorgt ervoor dat ze zichzelf klein houden, liever niet opvallen en risico’s vermijden.
[br]Dit is een reactie op het patriarchaat. Eén door (en vóór) mannen bedacht systeem dat vrouwen altijd op de 2e plek zet.
[br]Gevolg: We blijven in de comfortzone en stellen onszelf onvoldoende bloot aan kritiek of afwijzing.
[br]Reden: om de discussie uit de weg te gaan, afwijzing te voorkomen, om te pleasen of uit gemakzucht. Want ey, die ‘veilige bubbel’ is bekend terrein. Door te zeggen: ach het valt allemaal wel mee, praat je goed dat je daarin blijft zitten.
In het bedrijfsleven (óók een wereld bedacht voor en door mannen) voelen vrouwen vaak dat ze harder moeten werken om dezelfde erkenning te krijgen als mannen. Hierdoor ontstaat de overtuiging dat we geen fouten mogen maken.
[br] “Als ik één fout maak, zien ze alleen dát en niet al mijn successen.”
Wanneer we leren dat fouten maken normaal en zelfs nodig is, ontstaat er ruimte voor groei, creativiteit en zelfvertrouwen. Ik ben ook een groot voorstander van meer openheid over imperctie, waar ik het met Doortje Smithuijsen over heb ik Gouwe Vrouwe.
[br]Dit zijn drie vragen om je perfectionistische inner criticus uit te dagen:
[br]1️⃣ Wat zou je kunnen leren van een fout die je nu nog niet durft te maken?
2️⃣ Hoe zou je leven eruitzien als je nooit fouten durfde te maken? Wat zou je missen?
3️⃣ Kun je een moment bedenken waarop een fout uiteindelijk iets positiefs opleverde?
Ik hoop dat deze blog je helpt om kritischer naar je eigen perfectionisme te kijken.
[br]Wil jij af van dat eindeloze uitstelgedrag en leren hoe je sneller keuzes maakt zonder alles te overdenken?
[br]Dan is mijn 1-op-eendaagse perfect voor jou. Samen werken we een hele dag aan jouw bedrijf, zodat jij met hernieuwde energie en focus door kunt naar jouw stip op de horizon.
[br]Meer weten? Kijk hier.
In 2012 rolde ik in het ondernemerschap en bouwde mijn tassenlabel Monsak. Ik had géén zakelijke ervaring en volgde de standaardnorm. Dit koste me bijna mijn bedrijf, omdat ik ‘harder’ werkte dan nodig was en geen idee had hoe ’t ook anders kon. In mijn podcast Gouwe Vrouwe deel ik hierover.
Wil je ook leren ondernemen op je eigen (wijze) manier?
