Je voelt je niet vrij als ondernemer omdat je je bedrijf runt op de regels, adviezen en verwachtingen van anderen, en je eigen gevoel daarbij buitenspel zet.
Je zit ’s avonds aan de keukentafel. Samen met ChatGPT heb je een plan gesmeed: twee posts per week, een nieuwsbrief op dinsdag en binnekort een nieuwe collectie. Het ziet er goed uit. Logisch, slim en overzichtelijk, precies zoals het hoort. Een week later staat de eerste post nog in je concepten. Staan de nieuwsbrief nog in draft. En staat de druk van nieuw werk als ’n olifant in de kamer. Je voelt het enthousiasme wegtrekken en je hoofd begint te pruttelen: wat is er mis met mij? Waarom maak ik niks af?
Je stapte uit loondienst omdat een baas je benauwde. Nu zit die baas in je eigen hoofd. En die praat met de stem van all ongevraagde adviezen in de buitenwereld; op social media, van je achteroom en van de businesscoach die je vorig jaar inhuurde.
Waarom maak ik mijn plannen niet af, ook al heb ik ze zelf bedacht?
Omdat het plan van buitenaf werd aangedragen. Je zin zat er nooit i.n Een plan zonder zin heeft geen brandstof die je nodig hebt om het uit te voeren.
Elk plan wat ik vanuit deze beweging begin sterft een zielige dood. Als ik eerlijk ben komt ’t vaak hierop neer: het plan interesseert me geen klap. Dat had ik eerst niet door, waardoor ik me gefaald voelde, terwijl het gouden informatie was!
Nu stel ik mezelf de vraag: voel ik zin om hieraan te beginnen, komt het vanzelf in beweging? Of vind ik dat ik zin moet maken, want “niet alles kan altijd maar leuk zijn”?
In mijn coachingpraktijk zie ik het steeds weer. Zodra de richting van buiten komt, via een deadline, een geldzorg of een slim plan, loopt het spoor bij veel makers vanzelf dood. Terwijl intrinsieke motivatie vanzelf stroomt wanneer ze werken met ideëen van binnenuit.
En dan springt de zuurpruim in. Die stem zegt: niet zeuren, dit hoort bij ondernemen, gewoon doorzetten. Ze klinkt verstandig. Ze is vooral heel goed in het overstemmen van wat je lijf je allang vertelt. Wil je ontdekken wanneer je hoofd de touwtjes in handen heeft, begin dan met de gratis oefening Uit je hoofd. Je ziet dan hoeveel je hoofd op de autopilot doet, zonder je hart te betrekken.
Waarom twijfel ik of ik wel geschikt ben als ondernemer?
Die twijfel zegt niets over je geschiktheid als ondernemer. Hij zegt iets over hoe weinig je je eigen gevoel vertrouwt.
Misschien herken je het. Je loopt achter de feiten aan, je houdt honderd ballen in de lucht, en de cursussen en programma’s die je volgde hebben vooral geld gekost. Dan ligt de conclusie voor de hand: ik ben er gewoon niet voor gemaakt. Trust me, dat is zelden het echte verhaal. Dit gaat over je eigen gevoel buitensluiten. Over jezelf niet serieus nemen, omdat je ooit, lang geleden, leerde dat jouw mening, smaak en gevoel er niet toe deden.
Het ligt niet aan jou dat je dat leerde. Als kind was aanpassen de slimste keuze die je had. Het is wel jouw verantwoordelijkheid om er nu iets mee te doen, want dat knagende gevoel gaat niet vanzelf over. Het wordt juist dringender, als een kind dat steeds harder aan je jas trekt. Je werk loopt stroef, je piekert, je slaapt slecht en je energie zakt. Je lijf trekt alles uit de kast, zodat jij eindelijk stilstaat en jezelf afvraagt: is dit mijn leven?
Merk je dat je al jaren vooral je klant pleased? Lees dan ook waarom je maakt wat de ander wil in plaats van wat je zelf wilt maken.
Hoe onderneem ik zonder mezelf steeds te vergelijken met anderen?
Door eerst bij jezelf te checken wat jìj wilt, voordat je gaat kijken hoe anderen het doen. Echte autonomie en vrijheid beginnen bij doen wat jij wilt. Bij de richting die goed is voor jou. Niet bij het bouwen van een bedrijf volgens de maatstaven van anderen.
Een coachee zei het laatst zo: ze volgde steeds de voorbeelden van anderen en keek wat daar werkte, terwijl ze voelde dat het haar juist tegenhield. Ze wilde weg van wat anderen doen en landen bij wat voor haar goed voelt.
Dat geldt ook voor (ongevraagde) adviezen. De buurman die zelf nooit de ballen had om voor zichzelf te beginnen. Of je broer die “iets” las over een slimme nieuwe strategie. Adviserende types komen vaak heel overtuigd over. Die overtuiging dient meestal hun belang, zelden het jouwe. Check een advies daarom eerst bij jezelf. Zie ik mezelf dit volgende week nóg doen? Past het bij mijn waarden, bij hoe ik naar de wereld kijk? Past het bij mijn product?
Ik liep hier zelf jarenlang tegenaan met mijn tassenlabel Monsak. Mijn bedrijfsvoering had ik bedacht met mijn hoofd, op basis van wat slim was, wat ik anderen zag doen en wat experts me adviseerden. Mijn hart zat er nooit bij. In de nieuwste aflevering van Gouwe Vrouwe vertel ik waar dat me bracht. En in aflevering 131 hoor je waar de regels van het ondernemerschap eigenlijk vandaan komen, en waarom je er als maker zo moe van wordt.
Waarom heb ik steeds minder zin om het iedereen naar de zin te maken?
Omdat je lijf richting de menopauze minder te porren is om de ander te behagen. Rond de overgang daalt de werking van oxytocine in je lichaam, het hormoon dat je gericht houdt op verbinding met de ander.
Oxytocine staat bekend als het knuffelhormoon. Het komt vrij als je knuffelt of je verbonden voelt met een ander, het geeft rust en vertrouwen, en het remt stress en angst. Er zit ook een andere kant aan. Nederlandse onderzoekers lieten zien dat mensen die een dosis oxytocine kregen zich sterker aanpasten aan het oordeel van hun eigen groep. Dit hormoon helpt je dus om bij de groep te horen, en zorgt ervoor dat de vrede bewaren belangrijker voelt dan je eigen behoefte. Daar komt bij dat vrouwen eeuwenlang de lieve vrede bewaarden voor hun veiligheid. Die angst zit nog altijd in onze vrouwenlijnen.
In je hoofd ben je misschien nog steeds met de ander bezig. Je lijf is steeds minder enthousiast te krijgen, dat wil gewoon niet meer. De pleaser in je heeft minder zin om te pleasen. Daar zit een waanzinnige kans, want wat wil je lijf dan wél?
Psychiater Jim van Os zei het mooi in de allerlaatste Zomergasten: jij bent de expert van je eigen gevoelens en geschiedenis. Tegelijk heb je een ander nodig om jezelf te leren begrijpen, iemand die je een spiegel voorhoudt en je uitdaagt om woorden te vinden voor wat je echt wilt. Durf je jezelf, sinds je 40e, minder te vertrouwen? Lees dan waarom je jezelf ineens niet meer vertrouwt in je bedrijf.
Veelgestelde vragen
Let op wat je lijf doet als je eraan denkt. Voel je zin, dan kom je door flow vanzelf in beweging en hoef je jezelf niet op te peppen. Moet je jezelf elke keer overhalen met “het hoort erbij”, dan komt het uit je hoofd. Een simpele toets is de vraag of je jezelf dit volgende week nog ziet doen.
Het voelt voor veel vrouwen zo, omdat ze geleerd hebben dat de ander voorgaat. Je bent ooit voor jezelf begonnen, en een bedrijf dat alleen draait op pleasen, zuigt je leeg. Als je eerst checkt wat goed voelt voor jou, krijgen je klanten er een maker met energie voor terug.
Begin bij de momenten waarop je jezelf verlaat: de klus die je aannam terwijl je lijf nee zei, het advies dat je opvolgde tegen je gevoel in. Daar zit het patroon. Omdat je er zelf bovenop zit, is dat patroon alleen lastig te zien. Een ander die je een spiegel voorhoudt, maakt het zichtbaar.
Je mag het eerst bij jezelf checken voordat je er iets mee doet. Vraag je af of het past bij je waarden, bij je product en bij hoe jij werkt. Zegt je gevoel nee, dan is dat genoeg reden om het te laten liggen, ook als degene die het gaf heel overtuigd klonk.
Ja, en het zegt meestal weinig over je talent als ondernemer. Vaak ben je jaren bezig geweest met ondernemen zoals het hoort, en schuurt dat steeds harder. Die twijfel is een signaal dat je bedrijf niet meer past bij wie je nu bent.
Hoe word ik weer vrij als ondernemer?
Werkelijke autonomie ga je ervaren wanneer je leert voelen waar je de ander sneller vertrouwt dan jezelf. Nog een plan of nog een gesprek met ChatGPT helpt daar weinig bij. Dat patroon zie je lastig in je eentje, juist omdat je er zelf middenin zit. In 1-1 coaching werken we aan jou, niet aan je bedrijf. We zoeken samen waar je jezelf verlaat, en je ervaart hoe het is om je hart mee te nemen in je keuzes. Op die manier leer je ondernemen op je eigen manier.
